Alternatywą z pogranicza technologii prefabrykacji i monolitu są stropy zespolone z zastosowaniem płyt typu filigran – prefabrykowana płyta o grubości 5–12 cm ma szerokość do 2,7 m i długość do 8 m, jest usztywniona dźwigarkami kratowymi. W grubości prefabrykatu można zmieścić kompletne rozciągane zbrojenie przęsłowe. Fot. 5 – Metalowe słupki balustrady najlepiej mocować do czołowej i bocznych powierzchni płyty za pomocą uchwytów, przykręconych do betonu mocnymi kotwami rozporowymi lub chemicznymi. Fot. 6 – Najsolidniejsze jest mocowanie słupków balustrady bezpośrednio do betonu płyty – by to było możliwe, musi być ona jednak oddzielona Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach. Dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach" [7], PN-B-02151-3:1999, "Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem w budynkach. Izolacyjność akustyczna przegród w budynkach oraz izolacyjność akustyczna elementów budowlanych. Wymagania" [11]. Schody zewnętrzne i wewnętrzne, służące do pokonanie wysokości przekraczającej 0,5 m, znajdujące się w budynku użyteczności publicznej, powinny mieć balustrady lub poręcze przyścienne. Takie balustrady i poręcze powinny umożliwiać lewo- i prawostronne ich użytkowanie. Przy szerokości biegu schodów większej niż 4 m należy Ogrzewanie podłogowe możemy też zainstalować w budynkach już istniejących. Wysokość pomieszczeń ulega wtedy obniżeniu. W przypadku stosowania folii czy maty grzewczej grubość stropu może być mniejsza. Ich stosowanie jest szczególnie celowe przy instalacji ogrzewania podłogowego w obiektach już istniejących. W analizowanym przypadku strop pochyły (skos dachu) występuje jedynie na niewielkim fragmencie (78 cm) natomiast pozostała część pomieszczenia to wymiar 2,89 długości. Niezasadnym było by obliczenie tych dwóch wymiarów jako średniej arytmetycznej najniższej oraz najwyższej wysokości stropu (np. 1,9+2,65=4,55, 4,55/2= 2,27 co w Przyjmuje się, że obciążenie użytkowe (ludzie i sprzęty) wynosi 1,5 kN/m 2 (czyli ok. 150 kg/m 2 ). Od wytrzymałości zależy rozpiętość stropu – im strop mocniejszy, tym może być większa (w domach jednorodzinnych wynosi zazwyczaj 7 m). Przygotowanie do nadmuchu wełny. Pierwszy etapem jest ułożenie izolacji na folii. Folia ROCKTECT Intello Climate Plus montuje się od dołu wiązara za pomocą łat 40 x 60 mm. Łaty przykręca się w rozstawie co 40 cm wkrętami do drewna 4,2 x 70 mm. Krawędzie folii muszą być dodatkowo przymocowane zszywkami bezpośrednio do wiązara. Grubość ścian fundamentowych zależy od grubości ścian nadziemia. Jeśli będą dwuwarstwowe z ociepleniem i tynkiem, to wystarczą 25 cm ściany fundamentowe, a w przypadku jednowarstwowych o grubości 36-50 cm - dopuszcza się wykonanie ścian fundamentowych o szerokości wynoszącej 2/3 grubości ściany zewnętrznej. Może to wymagać Szczególnie jest to widoczne w przypadku budynków stojących wiele długich lat. Pęknięcia pojawiają się również w trakcie osiadania gruntu. Narusza on wtedy konstrukcję budynku, w efekcie czego może dochodzić do uszkodzenia stropu. To oczywiście nie wszystkie powody. Kolejne niestety są związane z wadliwym wykonaniem tej konstrukcji. HFnMuy. Ogrzewanie podłogowe w mieszkaniu w bloku Orzewanie podłogowe dawno już przestało być symbolem luksusu w domach jednorodzinnych. Brak zawieszonych na ścianach grzejników stał się standardem w nowoczesnym budownictwie jednorodzinnym. Instalacja ogrzewania podłogowego jest jednak możliwa również w bloku, czy domu wielorodzinnym. Odpada więc mit, jakoby ogrzewanie podłogowe można było zamontować wyłącznie w domu jednorodzinnym. Ten typ ogrzewania jest możliwy również w bloku, jednak poza kosztami inwestycji należy się liczyć z pewnymi formalnościami. Zanim poczujemy w bloku ciepło pod stopami Przed rozpoczęciem załatwiania jakichkolwiek formalności związanych z ogrzewaniem podłogowym w bloku dobrze jest na początek przeanalizować stan budynku, o którym mówimy. Jeśli blok nie został wyremontowany pod kątem poprawy termoizolacji ścian, a okna nadal pozostają nieszczelne, ogrzewanie podłogowe nie zapewni w mieszkaniu odpowiedniego komfortu cieplnego, a na pewno będzie generować koszty. Ogrzewanie podłogowe: wodne lub elektryczne Komfort chodzenia boso po ciepłej podłodze można uzyskać w bloku instalując ogrzewanie podłogowe wodne albo elektryczne. Powierzchniowe ogrzewanie podłogowe jest ogrzewaniem niskotemperaturowym. Trudno wyobrazić sobie wodę przepływającą w systemie rur w podłodze o temperaturze odpowiedniej dla grzejników ściennych, czyli powiedzmy 60°C. W zupełności wystarczy, jeśli temperatura podłogi w łazience osiągnie 34°C, a w salonie, kuchni, czy pokoju dziecinnym 26-29°C. Nawiasem mówiąc, ciepło promieniujące z podłogi bardzo blisko głowy w sypialni może nie być zbyt przyjemne i w tym pomieszczeniu można pomyśleć o innej formie ogrzewania. Ogrzewanie podłogowe wodne posiada dosyć dużą bezwładność, to znaczy ma długi czas nagrzewania i również długo oddaje ciepło do otoczenia. Zastosowanie nowoczesnych folii grzewczych, które emitują promieniowanie podczerwone ogrzewające bezpośrednio osoby i przedmioty w pomieszczeniu, a nie powietrze, działa prawie natychmiast po włączeniu. Formalności urzędowe przy instalacji ogrzewania podłogowego Jak wynika z interpretacji przepisów przez sądy, instalacja centralnego ogrzewania w bloku jest traktowana jako wspólna część tego budynku. To oznacza, że jakakolwiek zmiana dokonywana w tej instalacji wymaga uzyskania zgody zarządu spółdzielni lub wspólnoty mieszkaniowej przy braku sprzeciwu któregokolwiek członka spółdzielni lub wspólnoty. Wszyscy współmieszkańcy bloku powinni więc zaakceptować plany remontowe jednego ze swoich sąsiadów. Jeśli blok, czy budynek wielorodzinny posiada własny odrębny ciepłomierz i jest rozliczany indywidualnie ze zużycia ciepła, administracja nie utrudnia modernizacji ogrzewania w poszczególnych lokalach i zgoda na ogrzewanie podłogowe jest wydawana. W przypadku, gdy opłaty za ogrzewanie są naliczane ryczałtowo, wyliczenie jednostkowego zużycia energii cieplnej jest niemożliwe i pozostali lokatorzy mogą się sprzeciwiać indywidualnym zmianom. Na ogrzewanie podłogowe można położyć także drewnianą podłogę Kwestie techiczne: czy ogrzewanie podłogowe jest możliwe w montażu? Inną konieczną sprawą do załatwienia przed staraniem się o zgodę na montaż ogrzewania podłogowego w bloku jest ustalenie kwestii technicznych. Szczególnie w budynkach starszych zachodzi konieczność oceny wytrzymałości stropów. Każdy system ogrzewania podłogowego wymaga zastosowania odpowiedniej izolacji termicznej pod systemem rur albo pod folią grzewczą; ostatecznie chodzi nam o ogrzewania przestrzeni nad podłogą własnego mieszkania, a nie sufitu u sąsiadów z niższego piętra. Poza grubością i masą warstwy izolacyjnej jeszcze większe znaczenie dla wytrzymałości stropu ma wylewka. Ogrzewanie podłogowe może być powiązane z różnego rodzaju wykładzinami podłogowymi. W tym momencie możemy odrzucić kolejny mit, że na ogrzewanie podłogowe można kłaść tylko płytki ceramiczne. W rzeczywistości ten typ ogrzewania może być powiązany nawet z posadzką z żywicy epoksydowej, co daje dodatkowe możliwości urządzania wnętrza. Jaka podłoga na ogrzewanie podłogowe? Płytki ceramiczne sprawdzają się doskonale w kuchni, łazience albo na korytarzu, ale nie ma potrzeby, aby wykładać nimi podłogę w salonie albo pokoju dla dzieci. Znacznie efektowniej i przytulniej na ogrzewanej podłodze będzie wyglądało drewno, panele albo nawet żywica epoksydowa. Żadna wykładzina podłogowa (z żywicą epoksydową włącznie) nie może być układana bezpośrednio na elementach grzewczych. Z tego względu warstwa zabudowy tych elementów będzie stanowiła znaczące dodatkowe obciążenie stropu. Ta warstwa powiększona o grubość wylewki nie pozostanie też bez wpływu na wysokość mieszkania. W przypadku niskich mieszkań w bloku korzystny będzie wybór folii grzewczej, która odznacza się minimalną grubością. Ogrzewanie podłogowe w całym mieszkaniu, czy tylko w części? Jeżeli formalności zostały załatwione i zgoda na instalację ogrzewania podłogowego w mieszkaniu w bloku wydana, można wyjaśnić sobie kolejny mit o tym, że na ogrzewanej podłodze nie mogą stać duże meble. Z pewnością nie montuje się elementów grzewczych pod ciągiem szaf, wanną, czy kabiną prysznicową. Nie ma natomiast przeszkód, aby wybrać meble na nóżkach, które pozwolą na swobodną cyrkulację ogrzanego powietrza. Strop to niezwykle istotny element konstrukcyjny budynku, który oddziela poszczególne kondygnacje i przenosi obciążenia na pionowe elementy domu. Poszczególne rodzaje stropów różnią się od siebie nie tylko masą czy sposobem ułożenia, ale także izolacyjnością cieplną oraz dźwiękową. Strop jest poziomym elementem konstrukcyjnym budynku, który oddziela od siebie poszczególne kondygnacje domu. Ponadto zwiększa jego sztywność, a także przenosi obciążenia stałe, czyli ciężar własny, ścianek na poddaszu oraz ciężar więźby dachowej, i użytkowe, na które składa się ciężar wyposażenia pomieszczeń, mebli, osób przebywających w pomieszczeniach oraz przedmiotów w nich się znajdujących, na pionowe elementy budynku znajdujące się poniżej, czyli na ściany nośne oraz słupy. Od jego wytrzymałości zależy bezpieczeństwo konstrukcji domu. Jego dolna warstwa stanowi sufit dla pomieszczenia znajdującego się poniżej, zaś na górnej powierzchni układana jest podłoga pomieszczenia górnej kondygnacji. Strop zapewnia ochronę akustyczną i cieplną pomieszczeniom na poszczególnych kondygnacjach, ale także stanowi barierę ograniczającą rozprzestrzenianie się ognia w razie pożaru. Liczba stropów w budynku Liczba stropów w budynku jest zależna od ilości kondygnacji w domu. Jeśli dom jest podpiwniczony, strop znajduje się nad piwnicą. W przypadku domu parterowego z poddaszem lub domu piętrowego strop jest ponad poziomem parteru. Strop poddasza stosuje się w domach zwieńczonych stromymi dachami, zaś strop nad przestrzenią wentylowaną w domach między podłogą parteru a gruntem. Strop jest projektowany przy uwzględnieniu rozpiętości i przewidywanych obciążeń. Istotne są również ilość i rodzaj podpór montażowych, zbrojenie oraz sposób deskowania. Na właściwy dobór rodzaju stropu ma wpływ również kształt domu, a także rozkład jego wnętrza. W konstrukcji stropu gęstożebrowego elementem nośnym są żebra oparte na ścianach, a przestrzeń między nimi wypełniona jest pustakami i następnie zalewana mieszanką betonową. Szczególnie często jest stosowany w domach o regularnych kształtach i rozpiętości podpór nie większej niż 7 m. W przypadku gdy ściany działowe mają przebiegać wzdłuż belek, konieczne jest wykonanie pod nimi wzmocnienia. Nie jest ono konieczne, jeśli będą stały w poprzek belek. Z tego względu, że belki stropu muszą być podparte ścianami nośnymi lub podciągami, może okazać się niemożliwe zaprojektowanie otwartego wnętrza. W konstrukcji stropu płytowego monolitycznego elementem nośnym jest płyta monolityczna. Dobrze się sprawdza w domach o nieregularnym kształcie i dużej rozpiętości podpór. Jest bardzo trwały niezależnie od kształtu budynku. Zaletą jest swoboda w sytuowaniu ścian działowych i możliwość oparcia słupów więźby dachowej na stropie. Jest idealny w domu, w którym chcemy stworzyć na parterze otwarte przestrzenie. Strop drewniany jest bardzo lekki, dlatego stosuje się go w budynkach o prostych kształtach i niewielkich rozpiętościach. Najczęściej wykonuje się go w domach drewnianych, jednak w domu murowanym może być stropem poddasza nieużytkowego, którego nie zamierzamy adaptować na cele mieszkalne. Strop z płyt kanałowych wykonywany jest w domach o prostych kształtach i rozpiętości podpór do 6 m. Jest bardzo trwały i daje swobodę w sytuowaniu ścian działowych, jednak ograniczona jest możliwość oparcia słupów więźby dachowej na stropie. Właściwości akustyczne i cieplne stropów Najlepszą izolacyjność akustyczną zapewniają stropy monolityczny oraz wykonany z płyt kanałowych. Bardzo dobrze tłumią rozmowy, odgłosy sprzętów domowych czy muzyki. Stropy cieńsze wymagają wyciszenia. Najgorszą izolacyjnością akustyczną cechuje się strop gęstożebrowy z pustakami styropianowymi. Zaś właściwości cieplne stropu nie są istotne, jeśli oddziela on dwie ogrzewane kondygnacje. Mają one znaczenie w przypadku, gdy strop znajduje się pomiędzy kondygnacją ogrzewaną i nieogrzewaną, na przykład między parterem a piwnicą. Warstwę ocieplenia stosuje się zawsze od strony nieogrzewanej kondygnacji, czyli w tym przypadku od piwnicy. Należy pamiętać o tym, że strop monolityczny wymaga grubszej warstwy ocieplenia niż gęstożebrowy. Za ogniotrwałe uznaje się stropy żelbetowe, ale trzeba podkreślić, że nawet strop drewniany dzięki swojej budowie i impregnatom jest wystarczająco odporny na działanie ognia, dzięki czemu w razie pożaru mieszkańcy bezpiecznie opuszczą dom. Proponowane dla Ciebie Kryterium doboru stropu powinna być, poza spełnieniem wymagań techniczno-użytkowych, minimalizacja pracochłonności oraz kosztów jego wykonania. Budynek, według definicji Prawa budowlanego, to obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. We wcześniejszych artykułach opisałem fundamenty („IB” nr 2/2014), realizujące pierwszą część powyższej definicji, oraz stropodachy wentylowane („IB” nr 1/2014), będące specyficznym rodzajem przegrody zewnętrznej, której elementem nośnym jest strop. Skupiłem się wówczas głównie na parametrach izolacyjnych. Konstrukcja stropów wymaga jednak szerszego omówienia. Funkcje stropu Podstawowym zadaniem stropów jest przenoszenie ich ciężaru własnego oraz obciążeń zewnętrznych: stałych i zmiennych użytkowych oraz ciężaru ścianek działowych. Jako sztywna tarcza stropy razem z wieńcami decydują o sztywności poziomej budynku. We współpracy ze ścianami stanowią ochronę poszczególnych kondygnacji przed przenikaniem ciepła, dźwięków i pary wodnej. Wszystkie stropy, niezależnie od tego z czego zostały wykonane, ze względu na funkcję, jaką pełnią w budynku, powinny spełniać wymagania: – wytrzymałości, – sztywności, – izolacyjności cieplnej i akustycznej, – ognioodporności, – trwałości. W zależności od rodzaju materiałów stosowanych na konstrukcję nośną rozróżnia się stropy: drewniane, stalowe, stalowo-betonowe, stalowo-ceramiczne, ceramiczno-żelbetowe, żelbetowe i z betonu sprężonego. Ze względu na przeznaczenie funkcjonalne stropy dzieli się na międzykondygnacyjne i nad podziemiami, a także stropy poddasza i stropodachy. Obecnie we wszystkich rodzajach budownictwa najszerzej stosuje się stropy żelbetowe i ceramiczno-żelbetowe, a przy większych rozpiętościach – stropy z betonu względu na sposób wykonania stropy żelbetowe i z betonu sprężonego można podzielić na monolityczne, prefabrykowane i monolityczno-prefabrykowane (zespolone). Pod względem konstrukcyjnym rozróżnia się stropy: belkowe, płytowe zbrojone jedno- i wielokierunkowo, płytowo-żebrowe, gęstożebrowe itp. Rodzaje stropów Stropy płytowe Stropy żelbetowe monolityczne Elementem nośnym tych stropów jest płyta żelbetowa. Pod względem statycznym wyróżniamy stropy pracujące jedno- lub wielokierunkowo. Płyty jednokierunkowe oparte są na dwóch równoległych ścianach (rys. 1). W przypadku płyt podpartych na większej liczbie krawędzi o zaliczeniu do tej grupy decyduje stosunek długości krawędzi dłuższej do krótszej. Jeśli jest większy niż dwa, to płyta jest jednokierunkowa, jeśli mniej – płyta pracuje dwukierunkowo. Rys. 1 Rozmieszczenie zbrojenia w płycie pracującej jednokierunkowo [5] W budownictwie jednorodzinnym najczęściej mamy do czynienia z płytami żelbetowymi monolitycznymi. Sposób pracy statycznej determinuje układ zbrojenia w stropie. Rozpiętość płyt żelbetowych zbrojonych jednokierunkowo zazwyczaj nie przekracza 3,0–3,5 m. W przypadku płyt zbrojonych krzyżowo (dwukierunkowo), ze względu na większą sztywność, rozpiętość najczęściej wynosi do ok. 5,0 m. Grubość płyty żelbetowej, klasę betonu oraz rodzaj i ilość zbrojenia każdorazowo powinien wyznaczyć uprawniony projektant na podstawie przeprowadzonych obliczeń. Stropy monolityczne realizuje się w całości na budowie. Po wymurowaniu ścian nośnych wykonywane jest pełne deskowanie na całej powierzchni przeznaczonej na strop. W szalunku układane są pręty zbrojenia głównego oraz pręty rozdzielcze, stabilizujące rozstaw zbrojenia głównego. Pręty układa się na podkładkach dystansowych, których zadaniem jest zapewnić wymaganą otulinę betonową zabezpieczającą stal przed działaniem czynników mogących powodować korozję. Tak przygotowaną strukturę wypełnia się mieszanką betonową o konsystencji pozwalającej na dokładne wypełnienie szalunku (fot. 1). Po związaniu uzyskujemy sztywną płytę żelbetową o zaprojektowanej nośności. Fot. 1 Strop monolityczny żelbetowy w trakcie wypełniania mieszanką betonową Stropy żelbetowe prefabrykowane Stropy płytowe prefabrykowane pozwalają na skrócenie czasu realizacji budowy, ale ze względu na rozmiar i ciężar elementów wymagają stosowania ciężkiego sprzętu do transportu i montażu. Najczęściej stosowanym stropem tego typu jest płyta kanałowa Żerań o rozpiętości 2,4–6,0 m i szerokości elementów 90, 120 i 150 cm (fot. 2). Fot. 2 Płyty żerańskie pozwalają na szybki montaż stropu, ale wymagają zastosowania ciężkiego sprzętu Stropy żelbetowe monolityczno-prefabrykowane Stropy tego typu składają się z płyty prefabrykowanej o grubości 5–7 cm i rozpiętości do 9,0 m, w której częściowo zatopione jest zbrojenie konstrukcyjne (pręty zbrojenia dolnego oraz kratownice). Po ułożeniu płyt na ścianach stanowią one tracony szalunek dla wylewanej na mokro płyty monolitycznej. Najbardziej rozpowszechnione są stropy Filigran (fot. 3) o zbrojeniu jednokierunkowym oraz stropy 2K, w których po wprowadzeniu dodatkowych wkładek stalowych uzyskuje się zbrojenie dwukierunkowe. Fot. 3 Prefabrykowany element stropu Filigran Stropy gęstożebrowe Stropy gęstożebrowe to szczególny typ stropów płytowych. Kilkucentymetrowej grubości płyta zespolona jest z podpierającymi ją żebrami żelbetowymi w rozstawie nie większym niż 90 cm. Przestrzenie pomiędzy żebrami wypełnione są pustakami stropowymi, stanowiącymi rodzaj trącego szalunku. Stropy gęstożebrowe zaliczają się do konstrukcji prefabrykowano-monolitycznych. W budownictwie ogólnym stosowane są stropy różniące się kształtem i materiałem pustaków oraz prefabrykowanych belek. Najpowszechniej stosowane są stropy: Teriva, Akermana, Ceram oraz Fert. Stropy Teriva Są to stropy gęstożebrowe składające się z kratownicowych belek prefabrykowanych z betonową podstawą, pustaków z lekkiego betonu oraz monolitycznego nadbetonu, z którego formują się żebra i płyta. Ogólny schemat stropu Teriva pokazano na rys. 2. Rys. 2 Schemat rozmieszczenia elementów stropu Teriva [4] Stropy Teriva występują w kilku odmianach różniących się parametrami geometrycznymi oraz wytrzymałościowymi (tab. 1). Tab. 1 Parametry charakteryzujące stropy Teriva [5] Przeznaczenie stropu Rodzaj stropu Teriva Obciąż. ponad ciężar własny [kN/m2] Ciężar konstr. stropu [kN/m2] Rozpiętość stropu [m] Wysokość stropu [cm] Rozstaw belek [cm] Grubość nadbetonu [cm] Budynki mieszkalne 4,0/1 4,0 2,68 2,4–7,2 24,0 60 3,0 4,0/2 4,0 3,15 2,4–8,0 30,0 60 4,0 4,0/3 4,0 3,40 2,4–8,6 34,0 60 4,0 Budynki użyteczności publicznej 6,0 6,0 4,0 2,4–7,8 34,0 45 4,0 8,0 8,0 4,0 2,4–7,2 34,0 45 4,0 Odporność ogniowa stropów Teriva (niezależnie od rodzaju stropu) przy wykończeniu dolnej powierzchni tynkiem cementowo-wapiennym o grubości nie mniejszej niż 10 mm wynosi REI 60. Podwyższenie odporności ogniowej stropów Teriva może nastąpić przez zastosowanie innego wykończenia dolnej powierzchni stropu, np. płytami gipsowo-kartonowymi GKF, płytami wiórowo-cementowymi lub zastosowanie odpowiednich sufitów podwieszonych. Izolacyjność akustyczna stropu Teriva, w zależności od jego zastosowania, powinna spełniać wymagania określone w normie [3]. W celu spełniania tych wymagań w budownictwie mieszkaniowym i ogólnym należy przyjmować odpowiednie rozwiązania podłóg według „Katalogu rozwiązania podłóg dla budownictwa mieszkaniowego i ogólnego” jak dla stropów gęstożebrowych o zbliżonej masie metra kwadratowego stropu. Izolacyjność cieplna stropów Teriva, bez warstw wykończeniowych (od góry i od dołu), określona oporem cieplnym wynosi: – Teriva 4,0–0,37 m2 K/W, – Teriva 6,0 i Teriva 8,0– 0,39 m2 K/W. Montaż stropu rozpoczyna się od oparcia na ścianach nośnych kratownicowych belek (rys. 3). Belki wymagają podparcia punktowego na długości w rozstawie maksymalnym ok. 1,5–2,0 m. Minimalna szerokość oparcia na ścianie to 7 cm. Rys. 3 Kratownicowa belka stropu Teriva [5] Na belkach układane są pustaki stropowe, które są elementami wypełniającymi, stanowiącymi rodzaj traconego szalunku. Kolejnym krokiem jest wykonanie deskowania oraz zbrojenia wieńców. Ostatni etap to wypełnienie mieszanką betonową przestrzeni między pustakami oraz warstwy 3–4 cm płyty nadbetonu (rys. 4). Rys. 4 Szczegół podparcia i ułożenia pustaków stropu Teriva Stropy Akermana Jest to strop monolityczny z wypełnieniem pustakami ceramicznymi (rys. 5). Jego cechą charakterystyczną jest brak prefabrykowanych belek. Podczas montażu konieczne jest wykonanie pełnego (lub pasmowego) deskowania, na którym układane są pustaki. W powstałe przestrzenie między pustakami układa się zbrojenie wynikające z obliczeń wytrzymałościowych. Ze względu na kształt przekroju są to pojedyncze pręty o średnicy 10–20 mm zawieszone na strzemionach typu V (fot. 4). Rys. 5 Konstrukcja stropu Akermana Fot. 4 Wypełnianie stropu Akermana mieszanką betonową Podstawowe charakterystyki stropów Akermana o różnej wysokości pustaków zestawiono w tab. 2. Tab. 2 Parametry charakteryzujące stropy Akermana [5] Wysokość pustaka [mm] Masa stropu [kg/m2] z płytą betonu uzupełniającego (nadbetonu) grubości Maksymalna rozpiętość [m] stropu z płytą betonu uzupełniającego (nadbetonu) grubości 30 mm 40 mm 30 mm 40 mm stropodach ciągły lub częściowo utwierdzony stropodach swobodnie podparty strop ciągły lub częściowo utwierdzony strop swobodnie podparty 150 235 260 6,20 5,40 5,00 4,15 180 264 289 7,30 6,50 5,90 4,90 200 288 313 8,20 7,15 6,50 5,40 220 312 337 8,80 7,70 7,00 5,90 Stropy Ceram Ten rodzaj stropów łączy cechy stropów Akermana i Teriva. Pustaki stropowe są ceramiczne, ale układa się je na prefabrykowanych stalowo-ceramicznych belkach nośnych (rys. 6). Rys. 6 Schemat stropu Ceram Belki prefabrykowane typu Ceram stanowią żebro konstrukcyjne stropu i składają się z: – dolnego pasa złożonego z kształtek ceramicznych szerokości 12 cm, wysokości 4 cm; – zbrojenia złożonego z trzech prętów stalowych (dwa pręty w pasie dolnym i jeden pręt w pasie górnym) oraz strzemion ze stali 4,5 mm ułożonych w formie kratownicy o przekroju trójkątnym, łączących zbrojenie górne ze zbrojeniem dolnym; przy rozpiętości stropu powyżej 4,2 m dolna strefa rozciągania w belkach typu Ceram-45 wzmocniona jest dodatkowo jednym lub dwoma prętami stalowymi w celu uzyskania dopuszczalnego całkowitego obciążenia dla zakładanej rozpiętości stropu. Dostępne są belki o rozpiętościach od 2,37 do 7,17 m z modułem 30 cm. Sposób układania stropu jest taki sam jak stropu Teriva. Stropy Fert Mają podobną konstrukcję do stropów Ceram, różnią się w zasadzie tylko wielkością i kształtem pustaków ceramicznych (rys. 7). Produkowane są: – strop Fert-40 o rozstawie belek co 40 cm, wysokości konstrukcyjnej 23 cm; – strop Fert-45 o rozstawie belek co 45 cm, wysokości konstrukcyjnej 23 cm; – strop Fert-60 o rozstawie belek co 60 cm, wysokości konstrukcyjnej 24 cm. Rozpiętość modularna wynosi 2,7–6,0 m ze stopniowaniem co 0,3 m. Rys. 7 Konstrukcja stropu Fert Wymienione rodzaje stropów gęstożebrowych nie wyczerpują katalogu stosowanych rozwiązań. Wiele z istniejących w budynkach typów stropów nie jest już dziś produkowanych (np. DZ-3). Powstaje również wiele nowych rozwiązań związanych z potrzebą ograniczenia strat ciepła w budynkach. Praktycznie każda z nowoczesnych technologii wznoszenia ścian jest poszerzona o konstrukcję stropów, np. Porotherm z ceramiki poryzowanej czy Thermomur z pustakami polistyrenowymi. W tab. 3 przedstawiono charakterystykę techniczną wybranych typów stropów gęstożebrowych w różnych technologiach. Tab. 3 Charakterystyka techniczna wybranych stropów gęstożebrowych [5] Nazwa Rozpiętość modularna [m] Wysokość konstrukcji [cm] Osiowy rozstaw żeber [cm] Wartość charakterystyczna obciążenia uzupełniającego* [kN/m2] Masa [kg/m2] Strop Akermana z pustakami 15 cm do ok. 4,20 18 (19)** 31 wg obliczeń 235 (260)** z pustakami 18 cm do ok. 4,80 21 (22)** 31 wg obliczeń 264 (289)** z pustakami 20 cm do ok. 5,40 23 (24)** 31 wg obliczeń 288 (313)** z pustakami 22 cm do ok. 6,00 25 (26)** 31 wg obliczeń 312 (337)** Fert-40 2,70– 6,00 23 40 3,25 320 Fert-45 2,70–6,00 23 45 3,70 295 Fert-60 2,70–6,00 24 60 3,25 277 EF45/20 2,40–5,10 20 45 3,65 242 EF45/23 2,40–6,00 23 45 3,65 265 EF45/26 2,40–6,60 26 45 3,65 306 EF45/30 6,00–7,20 30 45 3,65 335 Ceram-50*** 2,40–6,30 24 50 3,70 306 SZ-ITB 2,40–6,00 22 60 3,20 284 Teriva I 2,40–6,00 24 60 3,54 268 Teriva Nova 2,40–7,20 24 60 3,60 268 Teriva I bis 2,40–7,20 26,5 45 3,83 338 Teriva II 2,40–7,20 34 45 5,54 400 Teriva III 2,40–7,20 34 45 7,54 400 Dz-3 2,40–6,00 23 60 3,25 lub 4,50 265 * Obciążenie działające na stropy bez ciężaru własnego stropu. ** W nawiasach dane dotyczące stropu z nadbetonem grubości 4 cm. *** Szczegółowe dane na temat wszystkich stropów Ceram zawiera PN-B-82022:1997 (dotyczy belek) i PN-B-82023:1997 (dotyczy pustaków stropowych). Stropy belkowe Stropy na belkach drewnianych Jest to najstarszy typ stropów. Obecnie ze względu na niską izolacyjność akustyczną stosowany jest rzadziej. Niewątpliwym atutem jest niewielki ciężar własny oraz wysoka estetyka wyeksponowanej struktury drewna. Belki stropowe mają najczęściej przekrój prostokątny i ułożone są w rozstawie 80–120 cm. W najprostszym układzie strop wypełniony jest pojedynczym deskowaniem. W budownictwie mieszkaniowym najczęściej wykonuje się ślepy pułap i podsufitkę, które poprawiają izolacyjność akustyczną. Stropy na belkach stalowych Jednym z najstarszych stropów o konstrukcji stalowej jest strop Kleina. Pomiędzy belkami rozstawionymi co 120–180 cm wykonana jest ceglana płyta. W zależności od wymaganej nośności stropu stosowane są trzy rodzaje płyt: lekka, półciężka i ciężka. Płyty zbrojone są bednarką (płaskownikami stalowymi) ułożonymi w spoinach między cegłami (rys. 8). Rys. 8 Strop Kleina z płytą: a) lekką, b) półciężką, c) ciężką Podsumowanie Duży wybór rodzajów stropów możliwych do stosowania w budownictwie mieszkaniowym jest wynikiem poszukiwań najbardziej optymalnych rozwiązań konstrukcyjnych. Podstawowym kryterium doboru stropu do zastosowania w budynku powinna być, poza spełnieniem wymagań techniczno-użytkowych, minimalizacja pracochłonności oraz kosztów wykonania. W praktyce każdy budynek ze względu na różnorodność uwarunkowań wymaga indywidualnego podejścia w tym zakresie (tab. 4). Tab. 4 Zestawienie wad i zalet różnych typów stropów w budownictwie mieszkaniowym [5] Stropy w domach jednorodzinnych rodzaj stropu zalety wady gęstożebrowy – poszczególne elementy łatwo się przewozi i składuje, – jego montaż nie jest zbyt skomplikowany nie wymaga użycia ciężkiego sprzętu – dopuszczalne obciążenie nie jest zbyt duże – może klawiszować, czyli jego belki nośne (żebra) mogą się niezależne od siebie uginać, a to objawia się rysami i pęknięciami na suficie wzdłuż ich krawędzi płytowy monolityczny – może przenosić duże obciążenia – ma dużą sztywność – jego wykonanie jest praco- i czasochłonne z płyt żerańskich – szybko się go montuje, zaraz po montażu można go w pełni obciążyć – daje gładką, łatwą do otynkowania powierzchnię sufitu – wymaga użycia dźwigu – w miejscach połączeń płyt na tynku na suficie często powstają zarysowania Filigran – może mieć dowolny kształt i rozpiętość – może być zaprojektowany na duże obciążenie – ma łatwą do wykończenia, bo gładką powierzchnię sufitu – wymaga użycia dźwigu do montażu – jest dość drogi drewniany – jest tańszy i lżejszy od żelbetowego – można go obciążać od razu po zakończeniu prac – znacznie się ugina – słabo izoluje akustycznie dr inż. Andrzej Dzięgielewski Politechnika Warszawska Bibliografia 1. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. 2. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. 3. PN-B-02151-3 Akustyka budowlana – Ochrona przed hałasem w budynkach – Izolacyjność akustyczna przegród w budynkach oraz izolacyjność akustyczna elementów budowlanych – Wymagania. 4. R. Jarmontowicz, J. Sieczkowski, Stropy Teriva projektowanie i wykonywanie, wyd. 4, Inwenta Sp. z Warszawa 2010. 5. H. Michalak, S. Pyrak, Stropy. Budownictwo ogólne, t. 3, praca zbiorowa pod red. dr. hab. inż. L. Lichołai, Arkady, Warszawa 2008. 6. Ł. Drobiec, Z. Pająk, Stropy z drobnowymiarowych elementów, Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, Gliwice 2006.